Monger kan inspiratie halen uit andere coureurs met beperking

Bijna een jaar na zijn angstaanjagende crash in het Britse Formule 4-kampioenschap keerde Billy Monger terug in de autosport. Op Oulton Park nam de jonge Brit deel aan zijn eerste race in de Britse Formule 3. 

Monger keerde terug met een aangepaste auto. Dat was nodig, omdat hij bij zijn ongeluk beide benen kwijtraakte. Op zijn stuur zit een koppeling en het 'gaspedaal', terwijl hij met zijn bovenbeen de rem kan activeren. Het systeem werkte prima voor Monger, want hij werd in zijn eerste race meteen derde. De 18-jarige is echter niet de eerste coureur met een beperking die zijn terugkeer maakt in de autosport. Onder andere Alessandro Zanardi en Johnny Herbert gingen hem voor.

Alessandro Zanardi

Het verhaal van Alessandro Zanardi is zowel bijzonder vervelend als erg inspirerend. Hij bereikte in 1991 de Formule 1, waar tot en met 1994 delen van seizoenen in actie kwam voor Jordan, Minardi en Lotus. Het lukte de Italiaan echter niet om vaste voet aan de grond te krijgen in Europa, waarop hij in 1995 besloot om de sprong richting de CART IndyCars. Na enige scepsis tijdens tests kreeg Zanardi in 1996 de kans om zich een seizoen te bewijzen bij Chip Ganassi Racing.

De gok van Ganassi pakte goed uit: in drie jaar won Zanardi vijftien races voor het team en pakte in 1997 en 1998 de CART-titel. Intussen had Frank Williams interesse om de Italiaan terug te halen naar de Formule 1, maar de samenwerking in 1999 was geen succes: Zanardi scoorde geen punten. Na tests in 2000 keerde hij in 2001 weer terug in het CART-kampioenschap. Een weinig succesvol seizoen eindigde in mineur op de Lausitzring. Zanardi leidde de wedstrijd en had nog dertien ronden te rijden, toen hij spinde bij het uitrijden van de pits. Hij kwam overdwars op het circuit te staan, waarna Alex Tagliani hem niet meer kon ontwijken.

Bij de crash verloor Zanardi beide benen en liet hij bijna het leven, maar na een knappe revalidatie keerde hij in 2003 terug achter het stuur van racebolides. Hij nam deel aan het Europees Toerwagenkampioenschap met een aangepaste auto. Vanwege zijn protheses kreeg Zanardi van teambaas Roberto Ravaglia een stuur met gas- en rempedaal, zodat hij alles met zijn handen kon bedienen. Van 2005 tot en met 2009 reed Zanardi nog vijf seizoen in het WTCC, waarin hij vier races wist te winnen.

Na zijn racecarrière legde Zanardi zich toe op het fietsen met handbikes. Ook daarin was de tweevoudig CART-kampioen bijzonder succesvol. Hij won meerdere marathons, maar zijn grootste successen kwamen op de Paralympische Spelen van 2012 en 2016. Op beide Spelen won Zanardi twee gouden én een zilveren medaille, waarmee zijn totaal op viermaal goud en twee keer zilver staat.

Alessandro Nannini

Ook de carrière van Alessandro Nannini werd beïnvloed door een heftig ongeluk. In tegenstelling tot het ongeluk van Zanardi vond het ongeluk van Nannini niet plaats op het circuit, maar vlak bij zijn huis in Italië. Op 12 oktober 1990 ging het landen van de helikopter het mis. De staart van de machine groef zich in de grond, waarna de helikopter op haar dak belandde. Nannini probeerde zijn hoofd te beschermen met zijn handen, maar de ronddraaiende rotorbladen hadden tot gevolg dat de rechterhand van de Italiaan werd afgezet.

De rechterarm van Nannini kon in het ziekenhuis weer aangezet worden, maar een veelbelovende Formule 1-carrière kwam daarmee wel tot een einde. Die F1-loopbaan begon in 1986 bij het nietige Minardi, waar hij ook het seizoen 1987 zou doorbrengen. In 30 races viel Nannini 26 keer uit, maar hij toonde wel veel snelheid. In 1988 volgde de bekroning voor zijn snelheid met promotie naar Benetton en daar kwam het talent van Nannini tot ontplooiing.

Het eerste seizoen bij Benetton verliep al voor Nannini al beter dan zijn twee seizoenen met Minardi. De eerste punten werden gescoord in San Marino, de tweede race van het jaar, en in Groot-Brittannië volgde de eerste podiumplaats van zijn carrière. Daar werd hij derde, een prestatie die hij in Spanje zou herhalen. In 1989 ging het nog beter: vier keer stond hij op het podium, waarvan er één heel bijzonder was. De Grand Prix van Japan werd gewonnen door Nannini, nadat Ayrton Senna gediskwalificeerd werd.

Gedurende het seizoen 1990 stond Nannini driemaal op het podium, onder meer tijdens de Grand Prix van Spanje. Dat bleek ook zijn laatste race te zijn, want een week raakte de Italiaan betrokken bij het helikopterongeluk. Zijn racecarrière zat er echter nog niet op, want na zijn revalidatie ging hij in 1993 aan de slag in het DTM. Met een speciale, semi-automatische versnellingsbak, zegevierde Nannini zesmaal in drie seizoenen. Ook reed hij nog twee seizoenen in het International Touring Car Championship, met zeven zeges en een derde plaats in het kampioenschap van 1996 tot gevolg.

Johnny Herbert

Johnny Herbert was een veelbelovende coureur in de Formule 3000 toen voor hem het noodlot toesloeg tijdens een race op Brands Hatch. Hij raakte betrokken bij een grote crash en kwam meerdere keren met de muur in aanraking hij breuken aan beide voeten en enkels opliep. Gevreesd werd dat de Brit nooit meer zou kunnen lopen en zelfs amputatie leek nabij, maar zover kwam het uiteindelijk niet.

Het herstel van Herbert verliep zelfs zo voorspoedig, dat hij in 1989 zijn debuut maakte in de Formule 1. Benetton gaf hem de kans om zich te bewijzen en dat vertrouwen betaalde hij al in de eerste race terug. Herbert werd vierde en bleef teamgenoot Nannini voor. In de Verendigde Staten zou Herbert vijfde worden, maar een race later werd de Brit de laan uitgestuurd bij Benetton. Na enkele sporadische optredens in 1990 keerde hij in 1991 terug bij Lotus, waar hij vier seizoenen zou blijven.

Eind 1994 volgde de terugkeer van Herbert bij Benetton. Aldaar zou hij in 1995 zijn grootste successen in de Formule 1 vieren. De Grands Prix van Engeland en Italië werden gewonnen door de Benetton-coureur en met twee verdere podiumplaatsen werd hij vierde in het kampioenschap. Dat deed Herbert met de nodige pijn, zo gaf hij in het verleden bij The Telegraph aan. “Coureurs vertrouwen op fysieke sensaties. Na mijn crash moest ik alles visueel doen, want ik kon niet vertrouwen op gevoel. Daarnaast was er altijd pijn. Ik zit hier nu en mijn voeten voel vanbinnen nog steeds dood.”

Na 1995 bleef Herbert nog vijf seizoenen in de Formule 1 actief. Hij spendeerde drie seizoenen bij Sauber, voordat hij in 1999 bij Stewart belandde. Met dat kleine team won de Brit de chaotische Grand Prix van Europa, zijn derde zege uit zijn carrière. In 2000 kon Herbert met Jaguar, dat Stewart overgenomen had, weinig potten breken, waarna hij zijn carrière op 36-jarige leeftijd beëindigde.

Race2Recovery en Team BRIT

In Groot-Brittannië zijn enkele initiatieven waarbij gehandicapte autosportliefhebbers de kans krijgen om als coureur aan de slag te gaan. Deze initiatieven richten zich niet per se op mannen en vrouwen die al coureur waren voordat zij een beperking kregen, maar eerder op veteranen uit het leger. Deze veteranen hebben vaak geen achtergrond in de autosport, maar krijgen door deze organisaties wel de kans om in een autosportomgeving verder te werken aan hun herstel.

Het eerste initiatief is Race2Recovery. Bij deze organisatie krijgen alleen veteranen een kans om zich in de autosport te bewijzen. De keuze hiervoor is gevallen op de rallysport. Het team doet mee aan evenementen binnen het Britse rallykampioenschap en won in 2015 als eerste team met alleen beperkte teamleden een rally. In 2013 voltooide Race2Recovery al de Dakar Rally in Zuid-Amerika met de auto, een jaar later lukte dat ook met de vrachtauto. Aan het raceteam zit ook een goed doel verbonden.

Het andere Britse initiatief voor beperkte coureurs is Team BRIT. Naast veteranen met een beperking is er sinds dit jaar ook een beperkte uit het dagelijks leven actief bij de groep, die het doel heeft om mee te doen aan de 24 uur van Le Mans. Momenteel wordt er vooral binnen Groot-Brittannië gereden met fun cars, maar in 2018 volgt de stap naar de GT’s met een Aston Martin V8 Vantage. De aandoeningen van de coureurs binnen het team variëren van geestelijk tot fysiek. Team BRIT is zelf geen liefdadigheidsinstelling, maar wel verbonden aan het goede doel KartForce. Dat team biedt hulp aan beperkte veteranen door middel van karten.