Historie: Grands Prix in hartje winter: Gelukkig nieuwjaar, start your engines!

Het vreemde seizoen van 2020 werd in december afgesloten in Abu Dhabi. De aankondiging van Sergio Pérez bij Red Bull Racing en de rumoer rondom het contract van Lewis Hamilton zorgden voor nog enige opwinding, maar nadien is de Formule 1 in een winterslaap gesukkeld. We zullen geduld moeten hebben tot maart voordat alles weer losbarst.

Maar er zijn tijden geweest dat het wereldkampioenschap in hartje winter al van start ging. Op 18 januari in 1953 was de primeur van een zogeheten 'winter' Grand Prix. Voor het eerst in Zuid-Amerika, voor het eerst in Argentinië, voor het eerst buiten Europa onder de paraplu van de FIA. Natuurlijk, de Indianapolis 500 stond ook op de kalender tussen 1950 en 1960, maar de organisatie van de legendarische wedstrijd  had haar eigen Amerikaanse regels. Op het Autodromo Galvez werd de Grand Prix verreden. Ferrari pakte een dubbelzege en Albert Ascari - een ware racelegende - stond op het hoogste schavot. De jaren daarna zou de nationale held, Juan Manuel Fangio, de dienst uitmaken. Van 1954 tot en met 1957 won de Argentijn zijn thuiswedstrijd. De vijfvoudig wereldkampioen heeft nog steeds de meeste zeges in Buenos Aires op zijn naam staan. Het jaar daarop won zijn eeuwige rivaal Stirling Moss de Zuid-Amerikaanse GP. In 1959 werd de wedstrijd niet in de kalender opgenomen, maar daarna keerde de koningsklasse in 1960 voor de laatste keer terug. In de maand februari werd voorlopig de laatste editie georganiseerd. 

De seizoenen daarna was de opening van het Formule 1-kampioenschap steevast in de maand mei. Eenmalig was de Dutch Grand Prix de start van een  nieuw seizoen (1962), maar traditiegetrouw werd het bal geopend in het prinsdom van Monaco. Tot het jaar 1965. Menigeen zat nog lekker aan de champagne of de oliebollen, maar de coureurs en teams moesten gelijk aan de bak. Op Nieuwsjaarsdag werd er de Grand Prix van Zuid-Afrika verreden. Op het circuit van Prince George pakte tweevoudig kampioen Jim Clark de pole, de snelste ronde en een dominante overwinning in zijn Lotus-Climax. Champagne werd er nog niet gespoten op het podium, maar het zou zeker niet misstaan. (In 1966 spoot Joseph Siffert als eerste met de alcoholische versnapering. Dit na zijn winst op Le Mans. En tot op de dag van vandaag is die traditie in ere gehouden.)

Het jaar daarop was Monaco weer de opening van het nieuwe seizoen. De race in Zuid-Afrika keerde officieel weer terug op de kalender in 1967 - het jaar daarvoor telde de wedstrijd niet mee voor het kampioenschap. Dit keer was de Grand Prix op 2 januari en werd voor het eerst verreden op het circuit van Kyalami. Op de zondag kwam er een verrassende winnaar uit de hoge hoed getoverd: Pedro Rodriquez. Het was de eerste Mexicaan ooit die een Formule 1-wedstrijd wist te winnen. 43 jaar later zou Sergio Perez in zijn voetsporen treden. De laatste voorlopige Grand Prix die in de winterperiode werd georganiseerd was in 1968, andermaal in Zuid-Afrika .Voor de derde keer was de race op het circuit van Kyalami de officiële start van het seizoen. Jim Clark won de wedstrijd en triomfeerde in totaal vier keer, waarvan eenmaal in een race die niet meetelde voor het kampioenschap. De jaren daarna werd de Grand Prix tot en met 1980 georganiseerd, maar toen in de maand maart en niet altijd als de seizoensopener.

Tot en met 1971 hoefden de rijders pas op te draven in de eerste week van maart. De oud-en-nieuw-races waren voorlopig van de baan. Toch werd een jaar later er weer in de koude wintermaanden gereden. De Grand Prix van Argentinië was terug van weggeweest. Op dezelfde baan als twaalf jaar eerder mochten de renstallen weer een overzees avontuur beleven. Dit keer niet in een weekend van de jaarwisseling, maar eind januari. Jackie Stewart - drievoudig wereldkampioen en voorvechter voor de veiligheid - won uiteindelijk de race. In 1973 werd er nog een wedstrijd in Zuid-Amerika toegevoegd aan de kalender: de Grand Prix van Brazilië. De GP zou na Argentinië worden gehouden op 11 februari. Emerson Fittipaldi, de Braziliaan, bracht direct zijn thuispubliek op de stoelen en banken door de zege te pakken met maar vier seconden en een beetje verschil op de eerste achtervolger.

De seizoenen daarna waren beide Grands Prix in de wintermaanden niet meer weg te denken. Tot er in 1976 een kentering kwam in de reeks. De race in Soa Paulo nam het stokje over van zijn grote buur. De Grand Prix in Argentinië werd geannuleerd door politieke onrust en economische problemen. Daardoor was er een grote pauze tussen de eerste en tweede wedstrijd van het seizoen, wat in het verleden meermaals gebeurde. Met name in de jaren '50 en ''60 was het meer regel dan de uitzondering. Vanaf 1977 was de orde weer hersteld. Beide Grands Prix - zoals men gewend was - waren in januari. (Tussendoor was eenmalig de GP op Interlagos begin februari.)

De kalender voor 1981 zaten vol aanpassingen. Allereerst begon het seizoen in maart. De Grand Prix van de Verenigde Staten kreeg nu de eer om de opening van een nieuw kampioenschap te organiseren. In de straten van Long Beach won Williams-coureur Alan Jones met tien seconden voorsprong op teamgenoot Carlos Reutemann. De bolides van Frank Williams werden aangedreven door een Ford-motorblok waardoor de dubbelzege een Amerikaans tintje kreeg op Amerikaans grondgebied. 

in 1982 besloot de FIA andermaal om in januari het seizoen te beginnen. De overkoepelende organisatie besloot de coureurs en teams te laten afreizen naar Zuid-Afrika. De volgende Grand Prix zou pas weer in maart worden verreden. Het zou de laatste echter winter Grand Prix zijn in de historie der Formule 1. Waarschijnlijk vanwege de logistiek, de voorbereidingen die de teams moesten uitvoeren en de commercie.

Terugblikkend klinken die winter Grands Prix vreemd in de oren, maar als je kijkt naar de huidige situatie valt een race tijdens of na pakjesavond net zo hard uit de toon. Zoals zo vaak: je raakt er vanzelf aan gewend.

Er waren - zoals hierboven een aantal keer genoemd - onofficiële Grands Prix gehouden. Alleen de races die meetelden voor het wereldkampioenschap hebben we voor dit artikel gebruikt.