Special: het verhaal van Oliver Gavin, bijna Formule 1-coureur

Kent u het verhaal van die autocoureur die nooit in de Formule 1 reed? De kans is aanwezig dat er nu een aantal namen door het hoofd schieten. Tom Kristensen bijvoorbeeld, de Le Mans-legende, of misschien wel Jörg Müller, of Mitch Evans. GPToday.net is echter niet op zoek naar dat drietal, maar naar een lang vergeten Brit.

In de jaren ’90 van de vorige eeuw timmert een aantal Britse coureurs hard aan de autosportweg. Onder aanvoering van Damon Hill stroomt er in rap tempo een handvol bewoners van het Britse eiland door richting de koningsklasse. Waar er spekkopers zijn, bestaan er ook verliezers – mannen die zeker niet misstaan in de Formule 1, maar er om verschillende redenen niet toe reiken.

Oliver Gavin is één van die lieden. Gavin verovert in 1995 de Britse Formule 3-titel en doet dat in een veld met onder meer de latere viervoudig Indianapolis 500-winnaar Helio Castroneves. De Britse coureur, dan 23 jaar oud, heeft zelfs een alliantie met een heus Formule 1-team. Maar of hij daar blij mee moet zijn?

Pacific Grand Prix

In het jaar 1994 debuteren twee teams in de Formule 1. Simtek, van Nick Wirth, dat op computersimulaties vertrouwt, en Pacific, het team van Keith Wiggins dat al jarenlang toonaangevend is in de opleidingsklassen. Waar Pacific de meeste kans wordt toegedicht om de wagens in ieder geval te kwalificeren, wast het krakkemikkige Simteks hen regelmatig de oren. Pacific’s eerste rijder Bertrand Gachot kwalificeert zich immers voor slechts vijf races, terwijl Simteks nummer één David Brabham dat in elke van de zestien wedstrijden doet.

Geld om te ontwikkelen is er bij Pacific niet. Wiggins heeft zich verkeken op de Formule 1, weet dat de kosten in de Formule 3000 véél lager waren en mijmert gedurende het seizoen 1994 al over een terugkeer naar het lagere niveau. Voor de vorm heeft Wiggins een reservecoureur aangesteld, al mag dat medio jaren ’90 eigenlijk nog niet zo heten. Men spreekt in die tijd gewoonweg van een testcoureur, aangezien er nog geen restricties gelden op het aantal trainingen buiten de raceweekends.

Het is aan Gavin, die kort daarvoor de tweede plaats in het Britse Formule 3-kampioenschap heeft veroverd, achter de al even vergeten Kelvin Burt, om die rol in te nemen. Testen doet hij echter zelden. Medio ’94 krijgt Gavin, via Pacific bij het kansloze F3000-team van Omegaland geplaatst, een handvol rondjes op het circuit van Snetterton. Dat het armoe troef is blijkt: Gavin rijdt met een bolide waarvan de linkervoorwielophanging toebehoort tot een F1-wagen van Pacific en de rechtervoorwielophanging direct van zijn Omegaland-bolide afkomstig is.

Die ene kans

Na een mislukt seizoen in de Formule 3000 en vanwege zijn uitzichtloze situatie bij Pacific, waar eerste rijder Gachot de facto teambaas is en zodoende verzekerd van een zitje bij het team, en het tweede stoeltje wordt ingevuld door de betalende Andrea Montermini, stapt Gavin terug naar de Britse Formule 3. Hij weet dat een kampioenschapstitel noodzakelijk is: anders zal geen enkel lid van de openwielklassen in Europa en daarbuiten hem nog serieus nemen.

Gavin slaat met vlag en wimpel voor zijn belangrijkste test. Ondanks een sterk deelnemersveld, met naast de eerdergenoemde Castroneves ook toekomstig Formule 1-coureurs Cristiano da Matta, Ralph Firman en Marc Gené, de latere Red Bull-teambaas Christian Horner en Jamie Davies, grijpt de Pacific-testrijder de kroon.

Het komt Gavin op een Formule 1-kans te staan. Als Pacific tegen het einde van het Formule 1-seizoen 1995 op het punt staat de Formule 1 te verlaten om terug te keren naar de veilige armen van de Formule 3000, wordt Gavin door Pacific-teambaas Wiggins gevraagd om naar Australië te vliegen voor de seizoensafsluitende Grand Prix in Adelaide. Een droom komt uit, de dappere keuze om een stapje terug te doen wordt beloond.

Koude kermis

Eenmaal aangekomen op het geliefde stratencircuit van Adelaide schrikt Gavin zich een hoedje. Juist nadat de legendarische Formule 1-commentator Murray Walker hem alszijnde ‘de nieuwste Britse Formule 1-coureur’ heeft geïnterviewd, ziet Gavin doodleuk Gachot door de pitbox wandelen – precies de coureur die hij vervangt! Pacific zou een jetski-blessure bij Gachot communiceren om zodoende via force majeure Gavin in de wagen te plaatsen, dus waarom is de Franse Belg in vredesnaam op het circuit aanwezig?

De officiële lezing verklaart het ontbreken van een superlicentie als Gavins probleem. Het Formule 1-management vertikt het namelijk om Gavin een coureursrijbewijs te verstrekken – eentje, waar hij gezien zijn prestaties in de Formule 3 wél recht op heeft. Gavin voelt de bui al aankomen als Gachot half grijnzend naast zijn wagen staat en gaat op hoge poten naar Bernie Ecclestone.

“Oliver, ik vind je een allerbeste kerel, maar Pacific is zo goed als failliet. Dit is letterlijk hun laatste race. Ze rijden met rommel. Jij komt net kijken. Ik wil het risico niet nemen. Wat mij betreft ben je volgend jaar van harte welkom, als je een betere werkgever weet te vinden. Voor nu kan ik je geen superlicentie verstrekken.” Nadien blijkt dat nota bene het team Pacific zélf een stevige invloed heeft gehad in Ecclestone's keuze. Gavins halve aanstelling is zodoende een ordinaire cash grab. De familie Gavin heeft eigen vermogen ingelegd om zoonlief te laten debuteren. Teambaas Wiggins krijgt kort na het superlicentie-echec een donderspeech van vader Gavin te verwerken.

Le Mans-succes

Gavins grootste kans om deel te nemen aan een Formule 1-race gaat door het putje – dichterbij zal hij nooit komen. De Brit werkt in de jaren ’90 nog een aantal Formule 3000-races af, beproeft zijn geluk in het ITC – de voorloper van wat nu de DTM is – en wijkt rond de millenniumwisseling uit naar de Verenigde Staten. Tussendoor racet hij trouwens nog wel in een handvol Formule 1-races, zij het als bestuurder van de Safety Car. Een goedmakertje van Ecclestone…

Bij Corvette viert Gavin als betaalde fabrieksrijder grote successen. In totaal wint de Brit vijfmaal de legendarische 24 uur van Le Mans, in de GT-klasse – drie daarvan met voormalig F1-coureurs Jan Magnussen en Olivier Beretta. Ook wordt hij regelmatig door Benetton en later Renault opgetrommeld als er shakedowns te verrichten zijn. Gavin heeft een groot aandeel in het raketsysteem dat Renault rondom haar launch control bouwt, waardoor Fernando Alonso en Jarno Trulli – later Giancarlo Fisichella – regelmatig als kogels uit hun startpositie schieten.

Ruim een jaar geleden heeft Oliver Gavin zijn helm aan de wilgen gehangen, na bijna twintig seizoenen als zeer succesvolle GT-coureur en ruim dertig jaar in de autosport. Formule 1 is het nooit geworden, en dat was misschien maar beter ook. Vandaag (donderdag) ziet hij Abraham. Van harte, Oliver!