Column: Recalcitrant

‘Weet je wat jij zou moeten doen? Er een tijdje tussenuit gaan!’. Met dit bericht trad ik de decembermaand van 2021 tegemoet. Compleet helder was deze tip van een goede vriend van me niet, want wat houdt er tussenuit gaan precies in en waarom zou ik dat in vredesnaam één week voor de F1-finale doen?

Achteraf ben ik blij dat ik dit advies ter harte nam. Mijn onbewuste alter ego ‘Recalcitrante René’ zou kort na het krankjorume slotrondje in Abu Dhabi waarschijnlijk iets hebben geschreven wat niet in lijn met het maatschappelijke oranje overwinningsgevoel had gelegen. Krijg je weer een lading drek over je heen. Nee, dan de manier waarop ik nu de kerstperiode inging – rustig en opgewekt.

Rond nieuwjaar ben ik bij mezelf te rade gegaan. Waarom schop ik altijd tegen heilige huisjes aan en zie ik zaken vanuit een ander licht? Ben ik opgevoed met het idee om naar de keerzijde te zoeken? Of zit er hier in het noorden iets in de grond? De onvolprezen artiest Harry Muskee (Cuby), bij leven woonachtig in een naburig dorp, werd bij de Top 2000 immers als ‘zeer recalcitrant’ getypeerd.

Schijt

Als u mijn column als opvallend of interessant beschouwt, dan doet mij dat goed. Voor het ego is het soms knap vervelend dat je niet iedereen kunt plezieren. Vaak genoeg meegemaakt in die achttien maanden dat ik op deze plaats publiceer. In zulke gevallen moet je relativeren. 'Het is eigenlijk maar goed dat niet iedereen dezelfde mening heeft', en soortgelijke gedachten.

Je kunt je trouwens prima afvragen wat de waarde van andermans mening is. ‘Meningen zijn als konten, iedereen heeft er eentje en dagelijks komt er schijt uit’, lachte een andere vriend mij met nieuwjaar toe. Zit ook weer wat in.

Een column is natuurlijk, van origine, een stukje tekst dat juist om meningen vraagt. Een goede column lokt reacties uit. Goed slaat niet per se op de tekst, maar op de backlash. Hoeveel mensen erover spreken. Over het algemeen doet een schrijver er verstandig aan de keerzijde van een verhaal aan te stippen, aangezien een column er niet veel scherper van wordt als er inspiratieloos met de fanfare wordt mee geblazen.

Scoophonger

Mijn recalcitrante schrijfgedrag wordt gevoed door de hedendaagse mores van het Nederlandse medialandschap. Een Nederlandse Formule 1-verslaggever – een donders goeie – heeft in een podcast de spijker op z’n kop geslagen: tegenwoordig zijn er vooral notulisten in plaats van journalisten actief'.

Omdat die notulisten zich veelal als journalisten presenteren, ontstaat er een misvatting. Fans vermoeden dat de schrijver dicht op het vuur zit, terwijl-ie in werkelijkheid even ver van de actie is verwijderd als degene die het schrijfwerk leest. Laat je niet foppen: er zijn maar een handjevol Nederlanders die dankzij eigen onderzoek ins-en-outs uit de autosportwereld kennen.

Omdat overtikken centen oplevert, zijn er vele tientallen die het originele journalistieke werk op weinig kunstzinnige wijze gappen. Ter illustratie van de journalistieke vermogens van deze notulisten: het merendeel daarvan gelooft dat Pepsi en Coca-Cola keiharde concurrenten van elkaar zijn.

Ik schrijf columns, maar werk voornamelijk als media- en communicatieadviseur. In die hoedanigheid assisteer ik een aantal Nederlandse coureurs. In de afgelopen jaren heb ik vernomen dat de meerderheid van de Nederlandse verslaggevers zich er met een jantje-van-leiden van afmaakt. De notulisten. Slechts een handvol – de journalisten – houden frequent contact en vissen voortdurend naar de laatste nieuwtjes. Scoophonger is zeldzaam.

Prikkelen

Juist omdat het zo eenvoudig is geworden om je als autosportverslaggever voor te doen, heeft het niveau er verschrikkelijk onder te lijden. Om de consument voortdurend te bedienen, wordt elk wissewasje als groot nieuws gepresenteerd. Het woord breaking is geërodeerd.

Ik wil ervoor waken dat de betekenis van het woord ‘column’ niet het volgende begrip is dat naar de haaien gaat. Het noopte mij ertoe de Dikke van Dale te raadplegen.

• co·lumn (de; v(m); meervoud: columns) regelmatige bijdrage aan een krant, tijdschrift of site met een bijzondere eigen inhoud

En toen viel bij mij het kwartje. Die recalcitrantie komt, mits goed gedoseerd, juist van pas. Ik beroep me op bijzondere eigen inhoud en met die insteek zal ik ook in 2022 columns schrijven. Af en toe zullen ze recalcitrant zijn of een mening bevatten die als niet-wijdverspreid aanvaardbaar geldt. Maar daar voel ik mij goed bij.

René Oudman