Interview: Steiner: "Als ik alle details controleer, verdwijnt het plezier bij de werknemers"

Günther Steiner is een zeer vermakelijke man, zoals iedereen die de recente Netflix-serie ‘Drive to Survive’ ongetwijfeld opgemerkt heeft. Zijn staccato stem heeft inderdaad vele persconferenties verlevendigd en de gelukkigen die off-record tijd door hebben mogen brengen met de Italiaan zullen met een verlicht gevoel vertrokken zijn na de ervaring.

Dit blijven echter persoonlijke kenmerken en in de Formule 1 wordt men nog altijd beoordeeld op basis van resultaten, niet op persoonlijke kenmerken. De track record die Steiner de afgelopen drie jaar heeft opgebouwd als teambaas van start-up Haas F1 Team is niets anders dan indrukwekkend, en niet alleen omdat het Amerikaanse team vanuit het niets in 2016 opklom naar P5 in het kampioenschap van vorig jaar.

Zijn interpretatie en implementatie van de reglementen rond de listed parts *in de Formule 1 hebben de opmars in de stand natuurlijk mogelijk gemaakt, maar de fundamenten van deze clausules in de reglementen zijn er al minstens een decennium. Desondanks was er een buitenstaander, wiens laatste competitieve baan in NASCAR lag, voor nodig om de maas in het reglement te exploiteren.

*Listed Parts: Monocoque, survival cell (zoals omschreven in artikel 1.14 van de technische reglementen), front impact structures (zoals omschreven in artikelen 16.2 and 16.3 van de technische reglementen), roll over structures (roll structures zoals omschreven in artikel 15.2 van de technische reglementen), bodywork (zoals omschreven in artikel 1.4 van de technische reglementen en omschreven in artikel 3 van de technische reglementen, met de uitzondering van airboxes, engine exhausts en voorgeschreven geometrie van het bodywork), wings, floor and diffuser.

Of Steiner machinebouwer Gene Haas (die destijds zijn succesvolle NASCAR-programma met Stewart Haas Racing wilde aanvullen met een globaal marketingplatform voor zijn producten) had kunnen overtuigen de Formule 1 te betreden als traditionele constructeur in plaats van het overtuigen van Ferrari om op te treden als leverancier van alle toegestane componenten, is open voor interpretatie.

Gedrevenheid maakte Steiner teambaas

Wat echter een gegeven is, is dat Günther hoe dan ook als teambaas van een Formule 1-team op de pitmuur zou eindigen. Zo gedreven is hij. Als het bescheiden fortuin van zijn familie (hij is de zoon van een slager in een klein dorp in Zuid-Tirol) niet toereikend was, dan probeerde hij het op andere manieren, zelfs als het betekende dat hij in modderige of ijzige condities onder een beschadigde rally-auto’s moest kruipen.

Als Günthers reis naar de Formule 1 al indrukwekkend is, dan is zijn navigatie door de woeste wateren van de sport dat nog meer. Het meest indrukwekkende aspect van Haas F1 is de samenhang en de moraal onder zijn leiding. Natuurlijk hebben ze fouten gemaakt door hun onervarenheid, maar toch is er geen merkbare cultuur van beschuldigingen.

Wie kan het beeld van Romain Grosjean vergeten waarin hij de monteur, die om welke reden dan ook de wielmoer van de auto van de Zwitserse Fransman niet vastkreeg, troostte?

Haas mikt op P4 tot P6

Günther en ik genieten tijdens de tweede test in Barcelona van een sterke koffie in de hospitality van het team. We hebben de gespreksstof over de test uitgewisseld, dus nu is het tijd voor de details en de strategische gesprekken. Waar ziet hij zijn team dit seizoen strijden? Een plek in de top 3 is buiten bereik, gegeven de huidige structuur van de sport…

"Correct", zegt hij in zijn typische Engels met Italiaans-Duits accent, dat in de afgelopen 12 jaar een Amerikaanse twist gekregen heeft. "Ik denk we passen op de plek waar we nu zitten, tussen de vierde en zesde plek, als we net zo ijverig door blijven werken."

"Een hogere positie is niet realistisch, maar we willen niet terugvallen. Dat kan echter ook gebeuren. Ik denk dat we sterk genoeg zijn voor de vierde tot zesde positie."

'Motivatie komt uit de resultaten, niet uit geld'

Wat levert een zesde plaats commercieel op voor een team dat nu moet kijken naar het terugverdienen van de opstartkosten, zeker omdat de gelden uit Kolom 1 van de Formule 1 in de eerste twee jaar van het bestaan niet uitgekeerd werden?

"Natuurlijk is het altijd goed om geld te hebben, want het helpt. Ik denk dat je denkt aan geld, maar de motivatie is niet het geld dat je krijgt. De motivatie komt uit het sportieve, dat je dit resultaat graag wil behalen."

"Het draait om presteren, want financieel gezien is het verschil tussen de zesde en vierde plek (6 miljoen dollar) niet groot genoeg om echt een verschil te maken. Het verschil zit hem in het aantrekken van goede mensen om dit te bereiken en klaar te zijn voor de volgende stap. Dat is belangrijker dan het geld dat je op korte termijn verkrijgt."

"Je creëert een betere werksfeer en je werkt gewoon beter. De beste motivatie voor een team is het sportieve resultaat."

In die zin staat alles waar het managen van een team om draait. Hoe is hij dan in staat geweest om het team in zo’n korte periode op te bouwen?

"Er is geen geheim. Je geeft de mensen wat je ze belooft. Er zijn mensen vertrokken bij ons, omdat velen denken dat het gras groener is bij de buren. Dat respecteer ik en daar word ik niet boos om, omdat ik denk dat er geen valse loyaliteit geweest is."

"Als je niet wil blijven… Als je goed werk voor ons geleverd hebt, kan ik niet boos zijn dat je vertrekt."

"Ik denk dat we de kern van onze groep bij elkaar gehouden hebben omdat we ze een baan en verantwoordelijkheid gegeven hebben, onze afspraken zijn nagekomen en gedaan hebben wat we zeiden: ‘We zijn hier om te strijden, niet om hier een bedrijf van te maken’."

"We hebben alles gedaan waarvan we op de eerste dag zeiden dat we het gingen doen."

Hoewel het nog vroeg is om er iets over te zeggen, is het niveau van de stabiliteit en loyaliteit binnen het team op alle gebieden indrukwekkend. Kwam de aanwas natuurlijk, of waren ze onderdeel van een groter plan?

Een korte pauze, misschien door bescheidenheid. "Ik denk dat ze natuurlijk kwamen. We zijn volgens mij meteen voor de goede mensen gegaan en we hebben er meer moeite in gestoken. Het andere is dat onze groei niet enorm is. We groeien, maar niet met honderd man per jaar. Het is makkelijker te beheren, omdat we van de mensen die we aannemen zelf besloten hebben dat we ze aannemen."

"We proberen de beste mogelijke mensen aan te trekken voor onze posities. We kunnen misschien niet altijd de besten krijgen, maar je kan zien dat we goede mensen hebben. Ik denk dus dat de meesten zich hier blij voelen."

Verantwoordelijkheid centraal in beleid Steiner

‘Cultuur’ is een gehypet woord dat te vaak gebruikt wordt, maar in de Formule 1 is het cruciaal voor succes. Teamleden moeten namelijk weten welke richting het team op gaat. Hoe omschrijft Günther de cultuur van Haas?

"Ik geef veel mensen verantwoordelijkheid door vrijheid. Ik weet wat er gebeurt, maar ik probeer niet alle details te managen, omdat ik ze dan het plezier ontneem. Zij willen het zelf managen. Dat is de reden dat ze hier gekomen zijn en daar blijf ik ook bij."

"Als het nodig is, komen ze iets vragen en mijn deur staat daar altijd voor open, maar ik probeer me niet met alles te bemoeien. Hoe minder ik doe, hoe beter ik me voel, omdat ik dan weet dat onze mensen zich goed voelen. We hebben ook goede resultaten. Als de resultaten er niet zijn, dan moet ik ingrijpen. Dat is mijn werk."

"Ik denk juist dat veel mensen bij ons gekomen zijn omdat we zeiden: ‘Wij zijn een klein team, wij hebben veel verantwoordelijkheid nodig, maar daar ben je dan ook aansprakelijk voor’. Verantwoordelijkheid komt met aansprakelijkheid en daar ben ik redelijk tevreden over."

De eigenaar van het team is Amerikaans, de teambaas een Italiaan uit een vroeger betwiste Oostenrijkse regio, de auto’s worden door Dallara gebouwd in Italië, maar het team is gevestigd in het Engelse Banbury. Hoe omschrijft hij de nationaliteit van Haas?

"Wereldlijk Amerikaans", zegt Günther onmiddellijk, "want het team en de inschrijving zijn Amerikaans. Gene Haas is de eigenaar en hij neemt de grote beslissingen, want het is van hem en dat is zijn recht. Afgaande op de mensen die hier werken, zou ik niet zeggen dat hier een cultuur is: het is een wereldlijke cultuur. Het is een op racen gebaseerde cultuur, niet anders. Wij kijken niet naar nationaliteiten."

Geen zorgen om afschaffing 'B-teams'

Het is geen geheim dat bepaalde teams lobbyen om een einde te maken aan de zogenaamde ‘B-teams’ zoals Haas. Als de reglementen zodanig veranderen dat Haas niet langer in staat is om de meeste onderdelen in te kopen bij een grote broer zoals Ferrari, blijven Gene en co. dan nog?

"Ik denk dat we onszelf in een positie gebracht hebben dat we het meeste zelf kunnen doen. Als de reglementen drastisch veranderen zodat je niets meer kan kopen, dan veranderen we ons plan misschien."

"Misschien willen we dat niet doen, misschien willen we ons niet aan dat scenario aanpassen. Dat is ook niet mijn beslissing eigenlijk, want meneer Haas heeft een grote stem in zo’n zaak. Het hangt ervan af of hij dat wel of niet wil doen. Echter, eerlijk gezegd is een verblijf in de Formule 1 voor ons geen moeten."

"Als de nieuwe reglementen niet werken zoals wij willen werken… Ik zeg het niet en ik wil niets bedreigen, maar ik heb niet genoeg gezien om te kunnen zeggen welke richting het op gaat. Er is nog nergens over gestemd en er is nog niets beslist."

Ik vertel Günther dat het onwaarschijnlijk is dat er een stemronde komt, omdat de FIA voor de reglementen na 2020 werkt volgens haar Internationale Sportieve Code, compleet met een deadline voor 30 juni en een proces waarin zaken als voldongen feit gepresenteerd worden…

"Nee, ze zullen geen stemronde laten plaatsvinden, maar ik denk dat de mensen input en consultatie zullen krijgen, zoals in een door consensus gedreven proces."

Daarna licht Günther zijn gedachten toe. "Ik sta er redelijk relaxed in. Ik denk niet dat er iets raars zal komen. Wat Liberty Media probeert te doen, is in het belang van de Formule 1, niet in de belangen van één team of iets dergelijks. Ik heb er redelijk vertrouwen in dat de juiste beslissing genomen zal worden."

Vertrouwen in blijven listed parts-model

Terugkomend op het model met de listed parts: hoeveel vertrouwen heeft hij erin dat dit blijft bestaan?

"Er is een team dat hetzelfde bedrijfsmodel aangenomen heeft", zegt hij, waarmee hij duidelijk refereert naar Toro Rosso. Dat team koopt nu componenten van ophangingen in bij Red Bull, naast dat ze grotendeels Honda-motore, elektronica en hydraulica delen.

Hij gelooft dat hij steun voor het model krijgt van Ferrari, "plus de twee Red Bull-teams, ons, Ferrari, Sauber en ik denk dat Mercedes iets wil doen met Racing Point."

"Nogmaals, ik denk echter niet dat het gaat om wat de teams willen, maar om wat Liberty wil. Als zij denken dat dit bedrijfsmodel de Formule 1 beter maakt, dan beslissen zij voor ons."

Geen verandering bij Haas zonder noodzaak

Ik vraag hem of het logisch is om vanuit drie bases te werken (de administratie en marketing vanuit Kannapolis, North Carolina; het ontwerp en de productie van de auto bij Dallara in Varano, Italië; en de racebasis in Banbury, Verenigd Koninkrijk). Is het niet logischer om alles op een gegeven moment onder een dak te plaatsen? Is dat het uiteindelijke doel?

"Op korte tot middellange termijn blijven we zoals we zijn. Voor de lange termijn weten we dat nog niet, omdat we de reglementen voor 2021 nog niet hebben. We zijn dus weer terug bij hetzelfde verhaal. Je kan namelijk geen plannen maken als je niet weet wat er gaat gebeuren."

Wat betreft het bouwen van een eigen auto: is het team nu in staat om zelf de meerderheid van een technologisch hoogstaande auto te bouwen?

Steiner meent dat ze voor 75 procent op weg zijn naar het bouwen van hun eigen auto, met uitzondering van natuurlijk de krachtbron en gepatenteerde onderdelen. Voor de rest ‘vinden we een manier om het te doen’.

Daar voegt hij echter aan toe dat het op dit moment ‘goed werkt met Dallara en Ferrari, dus waarom zouden we dit willen veranderen?’

Gaat Haas haar bedrijfsmodel aanpassen in het geval dat de Formule 1 haar financiële distributie aanpast zoals voorgesteld (waardoor onafhankelijke teams ongeveer 30 miljoen dollar per jaar krijgen), maar dan vereist dat team volledige constructeurs worden?

"Ja", is het onmiddellijke antwoord. Dan volgt een pauze… "Daar is niets mis mee. Als het moet, dan moet het. De vraag is echter meer of we dat echt willen doen?" We zijn weer terug bij de keuzes…

Respect voor werk Liberty

Hoe doet Liberty het naar zijn mening, vooral gezien de aanpak van het bedrijf waarin de VS centraal staat onder het bewind van Chase Carey (CEO), Ross Brawn (sportief directeur) en Sean Bratches (commercieel directeur)?

"Ik heb respect voor wat de drie mannen, Chase, Ross en Sean, doen, omdat ik weet hoe lastig hun werk is. Sommige mensen zeggen: ‘Oh, ze hebben niet bereikt wat ze beloofd hebben…’"

"Ze werken hard en ik denk dat ze nu goed op weg zijn, maar het duurt niet lang meer voor we tijd te kort komen en ze gefrustreerd zullen raken. Ik denk echter wel dat ze het juiste proberen te doen voor de sport."

"We zijn allemaal gefrustreerd dat we geen contract hebben voor 2021. Ik zei gefrustreerd, maar het is geen echte frustratie. Het is meer dat we iets nodig hebben, maar het is niet makkelijk. Ik respecteer dat dus, omdat het erg lastig is om ons allemaal te pakken met één overeenkomst."

Steiner gelooft in haalbaarheid kostenplafond

De kostenbeheersing ten slotte: gegeven dat Haas een van de meest bescheiden budgetten (130 miljoen dollar) en personeelsbestanden (250 man) heeft, gelooft Günther dat een vorm van een budgetplafond gecontroleerd kan worden?

"Absoluut, absoluut. Kijk ernaar als een belastinginspecteur. Het is mogelijk. Het is zelfs makkelijker, omdat je iemand hebt zitten die je ieder jaar inspecteert. Zij weten dus na een jaar welke trucs er gebruikt kunnen worden."

"Na twee jaar kennen ze meer van die trucs en worden ze beter in hun werk. Ik denk dat het goed zou zijn dat er iemand is zoals een permanente inspecteur, natuurlijk een onpartijdige, want dan kan je er niet onderuit."

Zou Steiner blij zijn om zo’n permanente inspecteur fulltime op de bases van het team rond te hebben lopen?

Staccato: "Ik heb niets te verbergen. Ik ben transparant."