Historie: Red Bull Ring op grondvesten van Österreichring

De Grand Prix van Oostenrijk is in totaal 34 keer verreden. Sinds 2014 is de GP op de Red Bull Ring niet meer weg te denken van de kalender. Toch kende de wedstrijd in Oostenrijk veel gedaantewisselingen. Het begon allemaal op een militaire luchthaven in Zeltweg.

Knarsentandend achter het stuur
De allereerste F1-wedstrijd in Oostenrijk is in 1963. De baan is op een militaire luchthaven in Zeltweg. Het is 3.2 kilometer lang en heeft maar vijf bochten. De lay-out kenmerkt zich met twee lange rechte stukken, die normaal dient als start -en landingsbaan. Deze zijn met een hairpin met elkaar verbonden. 


De eerste Grand Prix op Zeltweg is geen officiële F1-race voor het wk. Jack Brabham, de wereldkampioen van 1959, 1960 en 1966, wint de wedstrijd in zijn eigen Brabham-Climax.

in 1964 telt de GP wel mee voor het kampioenschap. Die wordt na 105 ronden gewonnen door Lorenzo Bandini in zijn Ferrari. De enige andere coureur die in dezelfde ronde finisht als de winnaar was Paul Richard Ginther uit de Verenigde Staten. 

Deze grote verschillen komen doordat coureurs snel uitvallen vanwege het zeer hobbelige circuit. Er ligt namelijk geen asfalt, maar betonnen platen met kieren ertussen. Rijders klappertanden in de cockpit.

De teams en rijders vinden Zeltweg maar niks en veilig is het allesbehalve. De FIA besluit daarom niet meer terug te keren. Tussen 1966 en 1968 worden nog wel drie 500 kilometer-races gereden in sportscars voordat Zeltweg stopt als gastheer voor autosportklasses.

Österreichring moet F1 teruglokken naar Oostenrijk
In de tussentijd wordt er in Spielberg, provincie Stiermarken, gebouwd aan een nieuw circuit: de Österreichring. Dit is voor die tijd een modern permanent circuit met veel hoogteverschillen en vooral snelle bochten. Meer uitdaging voor de coureurs en minder gestuiter achter het stuur. Dat het circuit omringt wordt door een prachtig Oostenrijkse berglandschap is een mooie bijvangst.

In 1969 wordt officieel de Österreichring geopend. Vanaf 1970 rijdt de Formule 1 op dit nieuwe 5.911 kilometerlange circuit. Het tempo ligt hoog door de snelle doordraaiers en de lange 'rechte' stukken. Het circuit is hierdoor erg gevaarlijk en met de veiligheidsnormen van de jaren '70, is het niet of maar wanneer er een zwaar ongeval zou plaatsvinden.

Het duurde tot 1975 voordat het pas echt helemaal mis gaat. Bij de Vöest Hügel Kurve, de eerste bocht na start en finish, komt Amerikaan Mark Donohue in de vrije training om het leven na een crash vanwege een lekke band. Bij de klapper komt ook een marshall om het leven door rondvliegend puin.

In 1976 verlegt de organisatie daarom de bocht en in 1977 wordt de snelheid gereduceerd met een chicane, de Hella-Licht-S. De snelste bocht, is nu de langzaamste op de Österreichring.

De organisatie neemt ondanks dodelijke ongevallen in de Formule 1 en andere motorsportklasses geen verdere maatregelen. Dat terwijl de F1-wagens steeds harder en harder gaan. Toch bleef de koningsklasse racen op dit gevaarlijke circuit

Tot er in 1987 zware ongelukken gebeuren. Stefan Johanson knalt met 240 kilometer op een hert tijdens een oefensessie en bij de race op zondag zijn er twee grote incidenten door kuilen in het wegdek. Ook de gemiddelde snelheid van 255 kilometer per uur over één ronde is schrikbarend hoog. De race wordt - niet geheel verrassend - van de kalender gehaald voor 1988.

Österreichring gaat op de schop
Oostenrijk wil een aantal jaren daarna de Formule 1 weer terug halen naar Spielberg. Daarvoor is verandering aan de Österreichring keihard nodig.

Met behulp van GSM-bedrijf A1 en F1-architect Hermann Tilke ondergaat de Osterrechring een metamorfose in 1995 en 1996. De lengte van het circuit gaat van 6 naar 4.326 kilometer en hierdoor is er van de oude lay-out weinig over. Hoewel de contouren van de oude configuratie nog steeds zichtbaar zijn.

De bochten zijn minder vloeiend en langzamer. De rechte stukken zijn flink ingekort om de topsnelheid te verminderen. De naam Osterrechring wordt vervangen voor A1-ring, vernoemd naar bovenstaand telecombedrijf.

Nadat de A1-ring aan alle veiligheidseisen voldoet, is er in 1997 weer een grand prix in Spielberg. Jacques Villeneuve zegeviert in zijn Williams-Renault, die later dat seizoen wereldkampioen zou worden. David Coulthard finisht tweede voor McLaren-Mercedes en teamgenoot van Villeneuve, Heinz-Harald Frentzen wordt derde.

De Grand Prix blijft op de kalender tot en met 2003 in plaats van 2006. De toenmalige F1-eigenaar Bernie Ecclestone verscheurt het contract met een ontsnappingsclausule na een verbod op tabaksreclame. Met het promoten van sigaretten wordt in de koningsklasse veel verdiend. De bolides lijken in die tijd op rijdende sigarettenpakjes. 

Oorspronkelijk zou het verbod op tabaksreclame in de Europese Unie ingaan vanaf 2005. Ecclestone kiest eieren voor zijn geld en wijkt uit naar circuits in het Midden-Oosten.

Red Bull neemt inboedel A1-ring over
In 2004 neemt Red Bull-eigenaar Dietrich Mateschitz het circuit over. De Oostenrijker heeft ambitieuze plannen om het circuit met moderne faciliteiten weer op de kaart te zetten. Ook heeft Mateschitz het idee om een deel van de oude Österrechring in de huidige lay-out te verwerken.

Nadat de vergunningen voor de verbouwingen zijn goedgekeurd, begint men direct met de sloop van gebouwen en het circuit. Totdat een landeigenaar, die met zijn grond grenst aan het terrein van het circuit, protesteert tegen deze veranderingen. De Oostenrijkse milieuraad stelt de landeigenaar in het gelijk en alle werkzaamheden moeten meteen stoppen. Een halfgesloopt circuit blijft achter.

Toch geen miskoop voor Mateschitz
De Oostenrijkse regering wil de A1-ring renoveren in 2007, maar de vergunningen komen niet rond. Investeerders, waaronder Volkswagen, KTM en Magna, trekken zich terug uit het project. Mateschitz heeft daardoor een circuit in bezit waar hij niks mee kan. Een kat in de zak dreigt.

Maar tegen alle verwachtingen in krijgt Mateschnitz in 2008 alsnog de vergunningen romd om te gaan verbouwen. De baanconfiguratie wordt na een investering van 70 miljoen dollar in ere hersteld. Alleen het asfalt en de complexen worden vernieuwd. De naam 'A1-ring' doopt Mateschitz om in 'Red Bull Ring'.

In 2011 is het circuit af en worden de poorten van het circuit heropend. De DTM en de Formule 2 zijn de eerste klasses van allure die een bezoek brengen aan Spielberg.

In 2012 zoekt Mateschnitz contact met de FIA voor het hosten van een F1-race. Twee jaar later, in 2014,  is de koningsklasse terug in Oostenrijk. Nico Rosberg in zijn Mercedes wint de Grand Prix.

Mateschitz blijft dromen over oude Österreichring
Mateschnitz heeft het idee van een terugkeer op de oude lay-out nog niet laten varen. Nadat bekend wordt dat de Red Bull Ring is verbonden met het oude gedeelte, cirkelen in 2016 geruchten over een rentree op de Österreichring. De Hella Kurve, het volgasgedeelte met Flatschach en de rechterdoordraaier Dr. Tirok Kurve zouden gebruikt worden, de zogeheten Westschleife.

Het plan komt echter niet meer van de grond. Strengere milieuregels en tegenwerking van de plaatselijke bevolking en lokale overheden zorgen ervoor dat het gebruik van de Österreichring in de toekomst niet meer dan hersenspinsel is. Maar met Mateschitz aan het roer weet je het nooit.